Herfsttintentocht 12 Oktober 2008 in Spaubeek

Onze parcoursbouwer heeft er voor gekozen om de routes zoveel mogelijklangs bezienswaardigheden, door natuur en over onverharde bos- en  veldwegen te laten lopen. Dit kan betekenen dat de heuvelachtige tocht bij nat weer weliswaar mooi maar ook nogal pittig kan zijn.
Vooral de 32 km is iets voor de sportieve wandelaar.

Uitgebreide routebeschrijving:

Spaubeek bestond oorspronkelijk uit een zevental gehuchten waarvan een drietal na verplaatsing van de kerk tot een centrum is aaneengegroeid.
Op onze wandeling komen we in alle zeven gehuchten. Na de start verlaten we zo snel mogelijk de bebouwing en bereiken een gebied met holle wegen, van oorsprong erosiegeulen die door gebruik van paard en kar steeds dieper werden. Van deze door de eeuwen heen ontstane, laag gelegen veldwegen met opstaande begroeide bermen gaat nog steeds een aparte charme uit ’s Zomers beschermd tegen felle zon, ’s Winters beschut tegen de koude wind.
Na 2 km zien we links het gehucht Hegge, enkele huizen met op de achtergrond kasteelhoeve De Dijke.                             

Rechtsaf gaan we door de Diependaal. De volgende 2 km kunnen we typeren als groevengebied, nog te zien aan de gaten weerszijden van de weg. Van oudsher werd hier in talrijke groeves kleinschalig met schop, zeef, paard en kar zand gewonnen. Na de oorlog ontstonden er vlakbij door inzet van laadschop en vrachtauto enorme gaten die door gebruik als stortplaats gedeeltelijk weer werden opgevuld. Vermeldenswaardig is ook nog dat in de oorlogsjaren in de Diependaal een aantal Spaubekenaren bij gevaar in een zelf gegraven hol onderdoken om zich te onttrekken aan de verplichte tewerkstelling in Duitsland.
We steken de Dorpstraat over (het vroegere gehucht Spaubeek) en bereiken over een plateau het gehucht Webrig(nu nog maar 2 huizen). Na een regenwaterbuffer keert de 7 km terug. Regenwaterbuffers zijn de laatste jaren in het heuvelachtige Zuid- Limburg met honderden door het Waterschap aangelegd om bij hevige regenval het afstromende water op te vangen en later geleidelijk af te voeren. Het aantal overstromingen van lager gelegen dorpen door water en modder is dan ook drastisch afgenomen.
De overige afstanden bereiken na +/- 8 km de rustplaats bij huize Bougie in Hobbelrade 68
( 4e gehucht), een eeuwenoude weg, waarschijnlijk al uit de Romeinse tijd.

Na de pauze naar Sint Jansgeleen (gehucht no.5 ), de oorsprong van het graafschap Geleen. Hier woonden bekende families zoals Huijn, de Ligne en Marchant et D’Ansembourg.

Eén afstammeling, Graaf Godfrield Huijn was rond 1625 veldmaarschalk van de Duitse Keizer en later Landcommandeur van de Duitse Ridderorde in kasteel Alden Biesen in België, waar hij o.a. de kerk liet bouwen.
Na de vroegere watermolen van Sint Jansgeleen gaat de 12 km terug. De overige afstanden lopen langs de Geleenbeek, die hier weer mag meanderen. De Geleenbeek is 37 km lang, ontspringt in de vijver van de Benzenraderhof in Heerlen en mondt uit in de Maas bij het gehucht Baakhoven in Susteren. Door het teniet doen van vroegere kanalisaties ontstaan langs de Geleenbeek steeds meer prachtige natuurgebieden.
We passeren de Biesenhof zogenoemd omdat de hoeve vroeger toebehoorde aan de Duitse Orde van Alden Biesen, vroeger één grote bouwval, onlangs prachtig gerestaureerd.

 Na het bruggetje over de beek gaat de 16 km terug. Wandelaars op de 23 en 32 km gaan omhoog naar het Danikerbos en hebben rechts een prachtig uitzicht op Sweikhuizen. Op het hoogste punt van het Danikerbos stonden vroeger galg en rad van de bank Schinnen. Hier werden de ter dood veroordeelden, waaronder een aantal Bokkerijders terecht gesteld. Na het bos zien we een oude steenfabriek, een ringoven, nu geheel gerestaureerd en in gebruik als natuureducatiecentrum Plinthos.

Via het gehucht Daniken en Oud- Geleen bereiken we langs de Geleenbeek de Karelhoeve,
het geboortehuis met bedevaartkapel van Pater Karel Houben, in 2007 in Rome heilig verklaart na enkele wonderbaarlijke genezingen.
Na zijn priesterwijding in 1821 vertrok pater Karel

naar o.a. Ierland, waar hij in Dublin beschouwd werd als “de heilige pater Charles” en zieken genazen nadat ze door hem gezegend waren.

(N.B wandelaars voor wie de 23 km te lang is maar die toch de kapel willen bezoeken: ga bij de start direct rechtsaf en weer rechtsaf en na +/- 500m. bereikt u de 1e rustplaats. Volg vanaf hier de 23 km route. U loopt dan in totaal +/- 15,5 km.).

Na bijna 15 km komt de 2e rust in het jeugdhuis van Munstergeleen. Vervolgens maakt de 32 km een lus door natuurgebied Wanenberg en het gehucht Windraak, eerst via het Pieterpad en dan langs de Duitse grens naar Watersley.

Via de eigenlijke watersley, een modderige watergrub gaan we langs de kerk van Watersley omhoog en over een pad langs de huizen van de wijk Kollenberg in Sittard (waar een gedeelte van de bekende film “Flodder “ werd opgenomen) terug naar Munstergeleen.
Samen met de 32 km via Puth naar samenkomst met de 16 km in Sweikhuizen, een dorp idyllisch gelegen in een decor van hellingbossen. De parochiekerk uit 1739 kent een devotie voor Odilia, patrones van de blinden. Sinds 1929 worden er jaarlijks in juni blindenbedevaarten gehouden met deelname vanuit geheel Nederland.

Vroeger was Sweikhuizen bekend om zijn speciale, uit een wilde soort geteelde pruimen: de Sjweikeser Ringeloat, (verbastering van Reine Claude). In het voorjaar vormden de hellingweiden dan ook een grote bloesempracht. Rooipremies en ruilverkavelingen lieten na 1960 de hoogstambomen vrijwel verdwijnen. Vrijwilligers zij al enkele jaren bezig om deze pruimensoort opnieuw te kweken en langs de bosrand gelegen weilanden weer met ringeloate aan te planten.

Even voorbij de watermolen van Sint Jansgeleen gaan nu alle resterende afstanden via een breed bospad achterlangs het vroegere Retraitehuis van Spaubeek, thans asielzoekerscentrum Moorheide, waarschijnlijk gebouwd op de plek van een Romeinse villa.

Tot 1968 was dit retraitehuis van de Jezuïeten zeer bekend.
Duizenden katholieken scholieren en mannen brachten hier enkele dagen in bezinning door

.

Onder langs het Stammenderbos en langs de oude oliemolen bereiken
we het gehucht Oude kerk met de Annakapel, tot op het laatst prachtig onderhouden door Ida Henssen, in 2008 overleden op 94 jarige leeftijd.

Van oudsher stond hier de parochiekerk van Spaubeek. Na verplaatsing van de kerk in 1835 werd in 1865
deze kapel op het oude kerkhof gebouwd, zoals te lezen isop de Latijnse tekst boven de deur.

Ongeveer1 km voor de aankomst staat in een bocht van de weg een zogenaamde Driekronenboom, een in 3 etages gesnoeide lindeboom, van oorsprong een Germaans symbool en als zodanig door de nazi’s op bv. postzegels afgebeeld. Het christendom gaf aan dit symbool een eigen uitleg: bovenaan zetelt God, op de 2e etage de priesters en onderaan de gelovigen.

Tenslotte bereiken we via de Hoeve of Genhoof (het zevende gehucht), zo genoemd naar de grote vierkantshoeve op nr. 6 en8 (het vroegere burgemeestershuis van de familie Eussen) weer onze startplaats.

Veel wandelplezier